پنج شنبه , تیر ۸ ۱۳۹۶
آخرین خبرها

سوسن چلچراغ – نخستین گیاه ثبت شده به عنوان میراث ملی درایران

سوسن چلچراغ که توسط یک گیاه‌شناس فرانسوی به نام لدربوری درمنطقهای نزدیک روستای داماش شناسایی شده بود از جمله گًل‌ها و گیاهان نادر و کم یاب است که به سرعت در کانون توجهات داخلی‌ و خارجی قرار گرفت.

سوسن چلچراغ - نادر و کم یاب

سوسن چلچراغ – نادر و کم یاب

پس از معرفی این گل به دولت وقت ایران، سوسن چلچراغ در لیست آثار زیست محیطی ملی کشور به ثبت رسید. طی این سالها رویشگاه سوسن چلچراغ در روستای داماش به مساحت ۴ هکتار تحت حفاظت قرار گرفته است. سوسن چلچراغ ارزش و شهرت ملی و جهانی دارد و بسیار آسیب پذیر است و به همین دلیل به طور کامل توسط سازمان حفاظت محیط زیست نگهداری می شود. با توجه به نادر بودن این گل ملی و ثبت شده در فهرست میراث طبیعی، سازمان محیط زیست اطراف این زمین را حصار کشی کرده و از آنجا که این منطقه جزء مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست کشور است هرگونه بهره برداری از آن تنها با مجوز رسمی از دفتر وزارت و بازرسی سازمان محیط زیست کشور ممکن خواهد بود. لازم به ذکر است که  گل سوسن چلچراغ نخستین گیاهی است که به عنوان میراث ملی در ایران به ثبت رسیده است. این گل زیبا در لنکران جمهوری آذربایجان نیز مشاهده شده است. در سال ۱۳۹۱ دکتر آسف، محقق ایرانی‌، این گیاه را در جنگل‌های نور و در ارتفاع ۱۶۷۰ متری مشاهده و گزارش نموده است.

پس از مدت‌ها مطالعه روی این گیاه، اکنون گیاه سوسن چلچراغ تولید شده در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گل و گیاه زینتی لاهیجان آغاز به گلدهی کرد. سوسن چلچراغ پرورشی در مقایسه با رویشگاه طبیعی حدود ۲۰ روز زودتر گل می‌دهد.  این گیاهان را به عنوان ذخیره ژنتیکی در مرکز مذکور نگهداری می‌شوند. سوسن چلچراغ چشم و چراغ طبیعت گیلان است و این گل زیبایی‌های این شهرستان را به دنیا معرفی می‌کند.

مشخصات 

سوسن چلچراغ گیاهی است خودرو که رشدی مداوم دارد و بین ۵۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر رشد میکند و دارای ساقه‌هایی‌ قوی و مستقیم. رنگ مهتابی و شکل واژگون آنکه شباهت به چلچراغ دارد موجب شده تا این گل را سوسن چلچراغ بنامند. مردم محلی منطقه نیز اعتقاد دارند که این گل شب‌ها نورافشانی می‌کند. سوسن چلچراغ سالی یکبار گلدهی می‌کند با عمر ۲ تا حداکثر یک ماه. در اکثر مورد هر بوته بین ۴ تا ۱۰ گل دارد.

سوسن چلچراغ از تیره لی لیوم بوده و از اواسط خرداد گل می دهد و گل های آن تا نیمه تیرماه پایدار می ماند. گل های آن با قامت بلند به شکل واژگون شکفته می شود. شکوفه های این گل با رنگ سفید و لکه‌های متعدد بنفش تیره و معطر، به صورت واژگون باز شده و انتهای گلبرگهای آن پوشیده از دانه های برجسته و پرچم های بسیار بلند است.  به واسطه مواد فلئورسانس در پرچم سوسن چلچراغ، این گل قابلیت بازتابش نور را دارد.

داماش و گل سوسن چلچراغ

سوسن چلچراغ - نادر و کم یاب

سوسن چلچراغ – نادر و کم یاب

داماش از روستاهای دهستان جیرنده بخش عمارلو در ۴۸ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان رودبار و ۱۳۰ کیلومتری رشت است. روستا داماش در حدفاصل جاده رشت به تهران، بین لوشان و منجیل قرار دارد. داماش در منطقه ای کوهستانی و در رشته کوه های البرز و در ارتفاع ۲۲۰۰ متری از سطح آب‌های آزاد واقع شده است. این روستا در سال ۱۳۸۷ به عنوان روستای نمونه گردشگری به ثبت رسید.

بزرگترین جاذبه گردشگری روستای داماش گل منحصر به فرد سوسن چلچراغ است. تابستان در این منطقه بسیاردل انگیز و زیبا و مطبوع است. آب و هوای آن در بهار و تابستان، معتدل و خنک و در فصل های پاییز و زمستان به سردی می گراید بارش باران و و وجود مه در اکثر زمان ها در داماش دیده می شود. این ویژگی جلوه‌ای خاص و چشم اندازی خاطره انگیز برای گردشگران به همراه دارد. از این رو هر ساله در فصول بهار و تابستان گردشگران بسیاری از نقاط مختلف ایران به اینجا سفر می کنند و از طرف مردم این روستا پذیرائی می شوند.

هر ساله، در نیمه دوم خرداد ماه، هنگامی که سوسن چلچراغ به گل می ‏نشیند، از طرف سازمان محیط زیست یک روز به نام روز طبیعت و گلگشت تعیین می ‏شود و جشنواره با شکوهی در اطراف داماش برگزار می ‏شود؛ اهالی منطقه با لباس‏‌ های محلی زیبا در آن شرکت می ‏‌کنند و با شادی و نشاط مراسم ویژه‌ای را بر پا می ‌کنند. کشتی گیله مردی، طناب ‏کشی، خرپشتک، رقص چوب، تیش بازی (نوعی بازی محلی) چرخ و فلک، هلولک و دور بچرخان از جمله بازی‌ هایی است که در این ایام بیشتر رواج دارد. در این روزها، بازارچه‌‏های محلی برپا می‏‌شوند و نغمه‏‌های شورانگیز و ترانه‏‌های دلنشین روستایی با همراهی سازهای نی، تنبک، تنبور، کمانچه و سنتور به گرمی جشنواره سوسن چلچراغ می‏‌ افزایند.

منابع: ویکی پدیا، rareplants.co.uk

دعوت به همکاری